Μια πόλη όπου επικρατεί ο παραλογισμός. Μεγαλεπήβολες αναπλάσεις καταχρήσεις δημοσίου χρήματος, Δημαρχιακά μέγαρα άχρηστα και πολυέξοδα στο κέντρο της πόλης ,κυκλοφοριακό χάος και γενικά μια κατάσταση που σε συγχύζει…Από την άλλη κτίρια που θυμίζουν το λαμπρό παρελθόν της πόλης, την ιστορία της και την διαδρομή της, παραμένουν «ανεκμετάλλευτα» στην δύνη του χρόνου έτοιμα να πέσουν και να χαθούν μια για πάντα….Με μια λέξη ΑΙΣΧΟΣ!!
1.Άνω πόλη
Μια τέτοια περίπτωση είναι και τα 280 διατηρητέα κτίρια στην Άνω Πόλη, τα οποία
μέρα με τη μέρα ρημάζουν από την αδιαφορία των ιδιοκτητών τους, αλλά και την αδυναμία των αρμόδιων φορέων για ουσιαστικές παρεμβάσεις αποκατάστασης.
Τα περισσότερα από αυτά έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα με υπουργικές αποφάσεις του υπουργείου Μακεδονίας - Θράκης το 1999 και το 2002.Παρολα αυτά σήμερα είναι έτοιμα να καταρρεύσουν όπως καταγγέλλουν τα μέλη του Συλλόγου Κατοίκων Άνω Πόλης μέσα από την εφημερίδα αγγελιοφόρος .Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο και αν δε ληφθούν άμεσα τα απαραίτητα μέτρα για τη διατήρηση και την αποκατάσταση των συγκεκριμένων κτιρίων, σε λίγα χρόνια αυτά θα διαγραφούν μια για πάντα από τον ιστορικό χάρτη της πόλης. Το ότι χαρακτηρίστηκαν διατηρητέα ήταν ένα σημαντικό βήμα για την διάσωση τους που όμως χωρίς την απαραίτητη στήριξη και χρηματοδότηση από την Πολιτεία τα κτίρια αυτά θα ρημάξουν. Δυστυχώς, οι περισσότεροι ιδιοκτήτες αυτών είτε αδιαφορούν για την αποκατάστασή τους είτε δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να κάνουν τις απαραίτητες παρεμβάσεις, με αποτέλεσμα να εγκαταλείπονται στο έλεος του χρόνου ολόκληρες γειτονιές του προηγούμενου αιώνα. Μάλιστα υπάρχουν καταγγελίες ότι ιδιοκτήτες προέβηκαν σε εμπρηστικές ενέργειες με στόχο τον αποχαρακτηρισμό των οικοπέδων και την εκμετάλλευσή τους. Αυτό βέβαια πλέον σταμάτησε με την διάταξη, η οποία ορίζει πως όποια κτίρια κατεδαφίζονται πρέπει να κατασκευάζονται ξανά ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Όμως, ακόμη και σήμερα έχουμε περιπτώσεις σπιτιών τα οποία δεν ανακατασκευάστηκαν ποτέ με τον ίδιο τρόπο.Την ίδια ώρα, οι αρμόδιες υπηρεσίες ουσιαστικά αναμένουν την κατάρρευση των περισσότερων κτιρίων ελπίζοντας στην επανακατασκευή τους.
Με μια λέξη ΝΤΡΟΠΗ!!
2.Βιομηχανικά κτίρια της πόλης
Τα κτίρια αυτά είναι το συγκρότημα του ζυθοποιείου «ΚΑΡΟΛΟΣ ΦΙΞ», Το βιομηχανικό συγκρότημα των «Μύλων Αλλατίνη», το κεραμοποιείο «Αλλατίνη», ο «Αλευρόμυλος Χατζηγιαννάκη-Αλτιναλμάζη» (ο σημερινός «Μύλος»), το Βυρσοδεψείο Υιών Νούσια και σία, το Κλωστοϋφαντουργείο «Υφανέτ» και τα Δημοτικά Σφαγεία, μερικά από τα οποία, από πηγή παραγωγικών δραστηριοτήτων, κατέληξαν χώροι νεκροί και υποβαθμισμένοι.
Η κλωστοϋφαντουργία ΥΦΑΝΕΤ, παρά τα φιλόδοξα σχέδια αξιοποίησης του μνημείου από τον Οργανισμό Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Θεσσαλονίκη '97 ως Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, παραμένει ακόμη σε αναμονή νέων σχεδίων αποκατάστασης και ανάδειξής της.
Τα Δημοτικά Σφαγεία Θεσσαλονίκης σήμερα στεγάζουν αθλητικό κέντρο των Δυτικών Συνοικιών του Δήμου Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, αν και αποτελεί δημοτική ιδιοκτησία, παραμένει σε κακή κατάσταση διατήρησης και αναμένει μια ανάλογη με τη σπουδαιότητά του αποκατάσταση και αξιοποίηση.
Το συγκρότημα του ζυθοποιείου «ΚΑΡΟΛΟΣ ΦΙΞ», μοναδικό δείγμα βιομηχανικής κληρονομιάς για τα ελληνικά αλλά και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, αποτελεί ιδιωτική ιδιοκτησία και αναμένει ένα σοβαρό σχέδιο αποκατάστασης και απόδοσης νέων συμβατών χρήσεων αν δεν το προλάβει ο χρόνος και δεν καταρρεύσει.
Για το κεραμοποιείο «Αλλατίνη» μελετάται η ένταξη του χώρου στο σχέδιο της πόλης με χρήσεις διάφορες από βιομηχανικές.
Στους μύλους «Χατζηγιαννάκης και Αλτιναλμάζης» («Μύλος»), το 2004 πυρκαγιά κατέστρεψε το εσωτερικό του πολυώροφου κτιρίου, έπειτα από 10 χρόνια επιτυχούς λειτουργίας, γεγονός που προκάλεσε την ευαισθητοποίηση των αρμόδιων φορέων, του τεχνικού κόσμου και των πολιτών για την άμεση προστασία του βιομηχανικού αυτού συγκροτήματος, δεδομένου ότι μέχρι τότε δεν είχε κηρυχθεί διατηρητέο μνημείο.Στο βυρσοδεψείο των «Υιών Ν.Μ. Νούσια» φιλοξενούνται σήμερα, σε τμήμα των βοηθητικών κτιρίων του συγκροτήματος, χρήσεις αναψυχής, ενώ το σύνολο του ιστορικού βιομηχανικού συγκροτήματος παραμένει εγκαταλελειμμένο και αναξιοποίητο.
Με μια λέξη για όλα αυτά ΞΕΦΤΙΛΑ!!
3.Μονοκατοικίες (βίλες) επί της Βασιλής Όλγας
Υπάρχουν και ρημάζουν αντιμέτωπες με το χρόνο. Αποτελούν μόνιμο πρόβλημα για τους κατοίκους των
περιοχών λόγω του ότι οι χώροι είναι επικίνδυνοι για τα παιδία τους και τα βράδια φιλοξενούν διάφορα περιθωριακά άτομα. Η αρχιτεκτονική τους που με το ζόρι φαίνεται από την εγκατάλειψη είναι μοναδική.. Και αντί να νιώθουμε όλοι περήφανοι που υπάρχουν αυτά τα κτίρια στην Πόλη μας, αντί να είναι χώροι πολιτισμού (γιατί είναι δυστυχώς μετρημένες οι κατοικίες με τέτοιο χαρακτήρα) πολλοί τα αγνοούμε, άλλοι τα «λυπόμαστε» και άλλοι απλά τα προσπερνάμε και έχουμε διαγράψει από την μνήμη μας ότι υπάρχουν. Με μια λέξη ΚΑΤΑΝΤΙΑ!!
4.Περιοχή φράγκων
Η περιοχή των μικροεμπόρων και των μικροβιοτεχνιών της Θεσσαλονίκης αλλάζει μορφή τα τελευταία χρόνια .
Από περιοχή αμιγώς επαγγελματικής στέγης μετατρέπεται σε δημοφιλή δρόμο για φοιτητές και εργένηδες που αναζητούν κατοικία. Η περιοχή είναι από της ελάχιστες που έχουν διατηρήσει κάποιο χαρακτήρα από τα «παλιά». Τα κτίρια της περιοχής τα πιο πολλά με μοναδική αρχιτεκτονική είναι και αυτά εγκαταλελειμμένα και άρχισαν σιγά σιγά να ακούγονται οι φωνές που θέλουν να γκρεμιστούν και στην θέση τους να χτιστούν πολυκατοικίες για να καλυφτούν οι ανάγκες της περιοχής (φοιτητικές κατοικίες).Με μια λέξη ΕΓΚΛΗΜΑ!!
Την κατάσταση λοιπόν την αποτυπώνουν οι λέξεις :
ΑΙΣΧΟΣ!- ΝΤΡΟΠΗ!- ΞΕΦΤΙΛΑ!- ΚΑΤΑΝΤΙΑ!- ΕΓΚΛΗΜΑ!
Δεν θα μείνουμε μόνο σε αυτό αλλά θα παραθέσουμε και ορισμένες ενδεικτικές λύσεις που ίσως θα ήταν φρόνιμο να τις λάβει κάποιος υπόψη του. Δεν το παίζουμε ειδικοί απλά πιστεύουμε ότι άμα θέλει κάποιος μπορεί να πάρει μέτρα για να σώσει ότι πιο σημαντικό υπάρχει σε αυτήν την πόλη.. ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ…
Το πρόβλημα είναι ότι πολλές από αυτές τις εκτάσεις είναι ιδιωτικές πράγμα που είναι ένας σημαντικός ανασταλτικός παράγοντας οπότε είτε πρέπει να κινηθεί το κράτος στο να δώσει κίνητρα στους ιδιώτες για να προβούν στην αποκατάσταση των διατηρητέων είτε πρέπει να προβεί το κράτος σε ανταλλαγή οικοπέδων έτσι ώστε να αποτελούν δημόσια περιουσία.
Oι λύσεις που προτείνουν για τη διατήρηση της κληρονομιάς της πόλης είναι οι εξής:
1. Μικρή επιβάρυνση κάθε οικοδομικής άδειας που εκδίδεται για την ενίσχυση της αποκατάστασης των διατηρητέων.
2. Προσφορά ποσοστού γης από κάθε οικόπεδο της περαστικής ζώνης που εντάσσεται στο σχέδιο πόλης, ώστε η Πολιτεία να το ανταλλάσσει με ίσης αξίας διατηρητέα.
1.Άνω πόλη
Μια τέτοια περίπτωση είναι και τα 280 διατηρητέα κτίρια στην Άνω Πόλη, τα οποία
μέρα με τη μέρα ρημάζουν από την αδιαφορία των ιδιοκτητών τους, αλλά και την αδυναμία των αρμόδιων φορέων για ουσιαστικές παρεμβάσεις αποκατάστασης.Τα περισσότερα από αυτά έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα με υπουργικές αποφάσεις του υπουργείου Μακεδονίας - Θράκης το 1999 και το 2002.Παρολα αυτά σήμερα είναι έτοιμα να καταρρεύσουν όπως καταγγέλλουν τα μέλη του Συλλόγου Κατοίκων Άνω Πόλης μέσα από την εφημερίδα αγγελιοφόρος .Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο και αν δε ληφθούν άμεσα τα απαραίτητα μέτρα για τη διατήρηση και την αποκατάσταση των συγκεκριμένων κτιρίων, σε λίγα χρόνια αυτά θα διαγραφούν μια για πάντα από τον ιστορικό χάρτη της πόλης. Το ότι χαρακτηρίστηκαν διατηρητέα ήταν ένα σημαντικό βήμα για την διάσωση τους που όμως χωρίς την απαραίτητη στήριξη και χρηματοδότηση από την Πολιτεία τα κτίρια αυτά θα ρημάξουν. Δυστυχώς, οι περισσότεροι ιδιοκτήτες αυτών είτε αδιαφορούν για την αποκατάστασή τους είτε δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να κάνουν τις απαραίτητες παρεμβάσεις, με αποτέλεσμα να εγκαταλείπονται στο έλεος του χρόνου ολόκληρες γειτονιές του προηγούμενου αιώνα. Μάλιστα υπάρχουν καταγγελίες ότι ιδιοκτήτες προέβηκαν σε εμπρηστικές ενέργειες με στόχο τον αποχαρακτηρισμό των οικοπέδων και την εκμετάλλευσή τους. Αυτό βέβαια πλέον σταμάτησε με την διάταξη, η οποία ορίζει πως όποια κτίρια κατεδαφίζονται πρέπει να κατασκευάζονται ξανά ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Όμως, ακόμη και σήμερα έχουμε περιπτώσεις σπιτιών τα οποία δεν ανακατασκευάστηκαν ποτέ με τον ίδιο τρόπο.Την ίδια ώρα, οι αρμόδιες υπηρεσίες ουσιαστικά αναμένουν την κατάρρευση των περισσότερων κτιρίων ελπίζοντας στην επανακατασκευή τους.
Με μια λέξη ΝΤΡΟΠΗ!!
2.Βιομηχανικά κτίρια της πόλης
Τα κτίρια αυτά είναι το συγκρότημα του ζυθοποιείου «ΚΑΡΟΛΟΣ ΦΙΞ», Το βιομηχανικό συγκρότημα των «Μύλων Αλλατίνη», το κεραμοποιείο «Αλλατίνη», ο «Αλευρόμυλος Χατζηγιαννάκη-Αλτιναλμάζη» (ο σημερινός «Μύλος»), το Βυρσοδεψείο Υιών Νούσια και σία, το Κλωστοϋφαντουργείο «Υφανέτ» και τα Δημοτικά Σφαγεία, μερικά από τα οποία, από πηγή παραγωγικών δραστηριοτήτων, κατέληξαν χώροι νεκροί και υποβαθμισμένοι.
Η κλωστοϋφαντουργία ΥΦΑΝΕΤ, παρά τα φιλόδοξα σχέδια αξιοποίησης του μνημείου από τον Οργανισμό Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Θεσσαλονίκη '97 ως Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, παραμένει ακόμη σε αναμονή νέων σχεδίων αποκατάστασης και ανάδειξής της.
Τα Δημοτικά Σφαγεία Θεσσαλονίκης σήμερα στεγάζουν αθλητικό κέντρο των Δυτικών Συνοικιών του Δήμου Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, αν και αποτελεί δημοτική ιδιοκτησία, παραμένει σε κακή κατάσταση διατήρησης και αναμένει μια ανάλογη με τη σπουδαιότητά του αποκατάσταση και αξιοποίηση.
Το συγκρότημα του ζυθοποιείου «ΚΑΡΟΛΟΣ ΦΙΞ», μοναδικό δείγμα βιομηχανικής κληρονομιάς για τα ελληνικά αλλά και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, αποτελεί ιδιωτική ιδιοκτησία και αναμένει ένα σοβαρό σχέδιο αποκατάστασης και απόδοσης νέων συμβατών χρήσεων αν δεν το προλάβει ο χρόνος και δεν καταρρεύσει.Για το κεραμοποιείο «Αλλατίνη» μελετάται η ένταξη του χώρου στο σχέδιο της πόλης με χρήσεις διάφορες από βιομηχανικές.
Στους μύλους «Χατζηγιαννάκης και Αλτιναλμάζης» («Μύλος»), το 2004 πυρκαγιά κατέστρεψε το εσωτερικό του πολυώροφου κτιρίου, έπειτα από 10 χρόνια επιτυχούς λειτουργίας, γεγονός που προκάλεσε την ευαισθητοποίηση των αρμόδιων φορέων, του τεχνικού κόσμου και των πολιτών για την άμεση προστασία του βιομηχανικού αυτού συγκροτήματος, δεδομένου ότι μέχρι τότε δεν είχε κηρυχθεί διατηρητέο μνημείο.Στο βυρσοδεψείο των «Υιών Ν.Μ. Νούσια» φιλοξενούνται σήμερα, σε τμήμα των βοηθητικών κτιρίων του συγκροτήματος, χρήσεις αναψυχής, ενώ το σύνολο του ιστορικού βιομηχανικού συγκροτήματος παραμένει εγκαταλελειμμένο και αναξιοποίητο.
Με μια λέξη για όλα αυτά ΞΕΦΤΙΛΑ!!
3.Μονοκατοικίες (βίλες) επί της Βασιλής Όλγας
Υπάρχουν και ρημάζουν αντιμέτωπες με το χρόνο. Αποτελούν μόνιμο πρόβλημα για τους κατοίκους των
περιοχών λόγω του ότι οι χώροι είναι επικίνδυνοι για τα παιδία τους και τα βράδια φιλοξενούν διάφορα περιθωριακά άτομα. Η αρχιτεκτονική τους που με το ζόρι φαίνεται από την εγκατάλειψη είναι μοναδική.. Και αντί να νιώθουμε όλοι περήφανοι που υπάρχουν αυτά τα κτίρια στην Πόλη μας, αντί να είναι χώροι πολιτισμού (γιατί είναι δυστυχώς μετρημένες οι κατοικίες με τέτοιο χαρακτήρα) πολλοί τα αγνοούμε, άλλοι τα «λυπόμαστε» και άλλοι απλά τα προσπερνάμε και έχουμε διαγράψει από την μνήμη μας ότι υπάρχουν. Με μια λέξη ΚΑΤΑΝΤΙΑ!!4.Περιοχή φράγκων
Η περιοχή των μικροεμπόρων και των μικροβιοτεχνιών της Θεσσαλονίκης αλλάζει μορφή τα τελευταία χρόνια .
Από περιοχή αμιγώς επαγγελματικής στέγης μετατρέπεται σε δημοφιλή δρόμο για φοιτητές και εργένηδες που αναζητούν κατοικία. Η περιοχή είναι από της ελάχιστες που έχουν διατηρήσει κάποιο χαρακτήρα από τα «παλιά». Τα κτίρια της περιοχής τα πιο πολλά με μοναδική αρχιτεκτονική είναι και αυτά εγκαταλελειμμένα και άρχισαν σιγά σιγά να ακούγονται οι φωνές που θέλουν να γκρεμιστούν και στην θέση τους να χτιστούν πολυκατοικίες για να καλυφτούν οι ανάγκες της περιοχής (φοιτητικές κατοικίες).Με μια λέξη ΕΓΚΛΗΜΑ!!Την κατάσταση λοιπόν την αποτυπώνουν οι λέξεις :
ΑΙΣΧΟΣ!- ΝΤΡΟΠΗ!- ΞΕΦΤΙΛΑ!- ΚΑΤΑΝΤΙΑ!- ΕΓΚΛΗΜΑ!
Δεν θα μείνουμε μόνο σε αυτό αλλά θα παραθέσουμε και ορισμένες ενδεικτικές λύσεις που ίσως θα ήταν φρόνιμο να τις λάβει κάποιος υπόψη του. Δεν το παίζουμε ειδικοί απλά πιστεύουμε ότι άμα θέλει κάποιος μπορεί να πάρει μέτρα για να σώσει ότι πιο σημαντικό υπάρχει σε αυτήν την πόλη.. ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ…
Το πρόβλημα είναι ότι πολλές από αυτές τις εκτάσεις είναι ιδιωτικές πράγμα που είναι ένας σημαντικός ανασταλτικός παράγοντας οπότε είτε πρέπει να κινηθεί το κράτος στο να δώσει κίνητρα στους ιδιώτες για να προβούν στην αποκατάσταση των διατηρητέων είτε πρέπει να προβεί το κράτος σε ανταλλαγή οικοπέδων έτσι ώστε να αποτελούν δημόσια περιουσία.
Oι λύσεις που προτείνουν για τη διατήρηση της κληρονομιάς της πόλης είναι οι εξής:
1. Μικρή επιβάρυνση κάθε οικοδομικής άδειας που εκδίδεται για την ενίσχυση της αποκατάστασης των διατηρητέων.
2. Προσφορά ποσοστού γης από κάθε οικόπεδο της περαστικής ζώνης που εντάσσεται στο σχέδιο πόλης, ώστε η Πολιτεία να το ανταλλάσσει με ίσης αξίας διατηρητέα.
3. Χορήγηση άτοκων δανείων.
4. Ένταξη της ανάπλασης προσόψεων και στεγών των διατηρητέων σε ευρωπαϊκά προγράμματα.
5.Δωρεάν εκπόνηση μελετών αποκατάστασης.
